نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه ی شهرهای ایذه وباغ ملک
توسعه شهری یکی از عوامل مهم در توسعه یک منطقه و در سطح وسیعتر توسعه شهرها ، توسعه کشور رابدنبال خواهد داشت . توسعه شهری در گرو توسعه کالبدی شهر، شهرسازی ، نوسازی ، حمل ونقل درون شهری ، توسعه انسانی ، اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و زیست محیطی ، معابر و شبكه هاي دسترسي ، سطح فضاي سبز و .. است .
به عبارت دیگر توسعه شهر یعنی بکارگیری تمام توان ها و ظرفیت های بالقوه و بالفعل موجود در سطح شهر برای رسیدن به شهری پایدار و مشارکتی است ، که از طریق مشارکت فعال شهروندان محقق خواهدشد،که بامشارکت شهروندان تمامی ساختارهای اجتماعی ، کالبدی ، سیاسی و اقتصادی برای رسیدن به تعادل کیفی و کمی و پایدار ارتقاء می یابد ،ویا به عبارتی ساده شهری توسعه یافته که سرانه های مربوط به سطح فضای سبز ، سطح فضای های آموزشی ، بهداشتی و درمانی ، ورزشی ، امنیتی ، فرهنگی ، مذهبی و نظاير آن در حد استاندارد شاخص های اجتماعی – اقتصادی باشد .
براستی آیا تا کنون از خود پرسیده ایم که شهرهای ایذه ، باغملک ودیگر شهرهای بختیاری نشین با توجه به تعریف توسعه و شاخص های توسعه یافتگی چه جایگاهی دارند ؟ آیا میتوانیم این شهرها را جزء شهرهای توسعه یافته بنامیم ؟بی شک در یک نگاه اجمالی در کالبد شهری ایذه وباغملک میتوان دریافت که علیرغم داشتن پتانسیلهای توسعه ولی متاسفانه فاصله زیادی با توسعه یافتگی دارند.
وقتی شهرهای ایذه و باغملک را باشهرهای استان اصفهان و یابرخی از شهرهای استان خودمان خوزستان مقایسه می کنیم براحتی پی خواهیم برد که فاصله زیادی به لحاظ توسعه یافتگی وجود دارد. براستی علت ویا علتها را در کجا باید جستجو کرد ؟ چگونه میتوان به سمت توسعه یافتگی شهر گام برداشت ؟ وچه کسی یا نهادی مسولیت توسعه شهر را بعهده دارد ؟
همانطور که می دانیم به موجب قانون شهرداريها در محدودهاي جغرافيايي محل زندگی شهروندان تشكيل و وظايف گسترده اي از قبيل بهداشت، حمل و نقل، ايمني شهري، مبلمان شهري، معابر، نظافت و ... را بعهده دارند،بسیاری ازاین وظایف و ماموریتها بصورت مستقیم یا غیر مستقیم نقش عمده ای در توسعه شهر را ایفاء میکنند.
حال باید دید با وجود مدیریت شهری در این دو شهر بختیاری نشین که از لحاظ جاذبه های تاریخی ، گردشگری یا جذب توریست از موقعیت فوق العاده ای برخوردار میباشند ، حتی میتوان گفت کالبد شهری این دو شهرهنوز با یک شهر متوسط خیلی فاصله دارند .
البته باید اذعان داشت تمام دلایل عدم توسعه یافتگی مدیریت شهری نیست چراکه گسترش بيش از پيش زندگي شهري و شهر نشيني و مشكلات متعدد جامعه شهري از يكسو و و ظايف بسيار زياد مدیریت شهري از سوي ديگر وبسیاری از مسائل مانند منابع مالی وسازمانی ،مسائل فرهنگی ، مشارکت شهروندان و... نقش بسزایی در توسعه یافتگی دارد.
ولی بی شک با مطالعه در بسیاری از شهرهای خرد وکلان کشور در می یابیم که مدیریت شهری این دو شهر می بایست برای توسعه شهری به بهره گیری از راهبرد ها و استفاده مفيد از ابزارها و تكنولوژيهاي نوين توچه جدی نموده ورویکرد جدیدی مبتنی بر بهره گیری از مدیریت علمی و بهره گیری از فناوریهای نوین در پیشبرد اهداف واجرای برنامه داشته باشند تا گام موثری در توسعه این دوشهر بردارند .
یکی از تکنولوژیهای مهم پس از انقلاب بزرگ دیجیتالی و به خدمت گرفتن رایانه و شبکه های رایانه ای ،در هزاره سوم تکنولوژی فناوری اطلاعات وارتباطات است که با کاربردهای فراوان در تمام عرصه های زندگی بشر ورود پیدا کرده است و سبب شد که شعار دهکده جهانی تحقق بخشد و جامعه جهانی را به جامعه جهانی اطلاعاتی مبدل سازد .
در کشورعزیزما ایران نیز دربرنامه های بلند مدت ، میان مدت و کوتا مدت از جمله اسناد بالا دستی مانند سند چشم اندازتوسعه کشورو برنامه پنج ساله در راستای اسفاده و بکارگیری بهینه این فناوری تاکید شده است و ازطرفی تقریبا زیر ساختهای لازم برای بسط وگسترش این صنعت بوجود آمده است .
بابررسیهای اجمالی در بسیاری از شهرهای توسعه یافته درکشور به سهولت در خواهیم یافت که در عمده این شهرها مدیریت شهری وسایرسازمانها ، نهادهای دولتی و خصوصی از فناوری اطلاعات و ارتباطات بهره جسته وبه سمت سازمان الکترونیکی وپیوستن به دولت الکترونیکی گامهای مهمی برداشته اند تا با جذب منابع مالی ، بهره گیری ومدیریت بهینه سایر منابع و جلب مشارکت مردمی زمینه های تحقق توسعه شهر وکشور را بوجود آورند.
امروزه اصطلاحاتی مانند دولت الکترونیکی ، شهر الکترونیکی ، شهرداری الکترونیکی ،شهروند الکترونیکی در فرهنک محاوره عامه مردم بکار برده میشود که حکایت ازکاربردهای فراوان فناوری اطلاعات وارتباطات در زمینه های مختلف از جمله امور اداری ، سیاسی ، اجتماعی ، فرهنکی ، اقتصاد و... را دارد.
بنابراین تردیدی نداریم که صنعت فناوری اطلاعات وارتباطات نقش عمده ای در توسعه دارد واز جهتی شاید یکی از شاخصهای توسعه نیزبشمار آید ، پس برای اینکه ما بتوانیم در شهرهای ایذه وباغملک گام اول را در مسیر توسعه این دو شهربرداریم مدیریت شهری وسایر مدیریتهای مربوطه ناچارند که زیر ساختهای مناسب توسعه را فراهم سازند ، اگر برخی از علل وعوامل توسعه یک شهر را فرهنگسازی ، شفاف سازی ، جلب مشارکت مردمی ، جذب وتوزیع منابع ،شناخت کالبد شهری واطلعات مکانی وتوصیفی ، كمك به توزيع بهينة جمعيت،تأسيسات و خدمات رفاهي در گسترة شهري به منظور دستيابي به عدالت اجتماعي ،حركت در جهت ساماندهي ساختار اقتصادي كانونهاي شهري ، توجهات و خواستهها،استراتژيها و سياستها از طريق روشهاي علمي ر ارائه راهكارهاي بهينة شهرسازي و با برنامهريزي منطقهاي و ملي ،شناخت مشكلات و بهينه يابي شاخصهاي توسعة شهري تهیه وتدوین طرح تفضیلی وطرح جامع متناسب ،و... بدانیم بدون درنگ باید جمع آوری آمار واطلاعات ونهایتا دسته بندی ، تجزیه وتحلیل را به کمک بخوانیم تا از طریق امكان سنجي نیازسنجی ، برنامه ریزی ،سیاستگزاری واجرای صحیح اهداف وبرنامه ها زمینه های توسعه را در این دو شهر فراهم آوریم .
از طرفی ارائه کلیه خدمات ، انجام کلیه امور وسایرفعاليتها ازجمله : خدمات رسانی ، پاسخگویی مناسب به ارباب رجوع ، فرآيندهاي اداري ، مالي ، بهداشت ، ایمنی ، شهرسازی ، نوسازی ، کنترل و نظارت سایرامور ، مدیریت ماموریتهای درون سازمانی وبرون سازمانی ، فعاليتهاي عمرانی ، خدماتي ، آموزشی ، اطلاع رسانی و... جزء وظایف جاری مدیریت شهری است که باید در اسرع وقت مدیریت شهری به آن بپردازد.
گستردگی وظایف و ماموریتها وحجم عظیم آمار واطلاعات بهره گیری از فناوری اطلاعات وارتباطات را دوچندان میکند بنابراین ناچاریم که صنعت را در مدیریت شهری و سازمانهای مرتبط به طریق ذیل کاربردی کنیم :
1- ایجاد زیرساختهای نرم افزاری وسخت افزاری مناسب
2- ایجاد پایگاههاوبانکهای اطلاعاتی
3- ارائه خدمات از طريق سیستم های مکانیزه وسیستمهای الکترونیکی مبتني بر فناوری اطلاعات وارتباطات
4- جهت گیری و فرهنگ سازی سازمانی به سمت ارائه خدمات الکترونیکی (E-services) به شهروندان
5- آموزش ، فرهنگسازی وارتقاء سطح دانش فنی کارکنان و شهروندان بصورت مجازی
6- کنترل ونظارت بهینه مبتنی برفناوری اطلاعات وارتباطات
7- اطلاع رسانی از طریق وب سایتها وپورتالهای سازمانی وراه اندازی شبکه مجازی درون شهری
8- تحقق شهروند الکترونیکی ، شهرداری الکترونیکی ، شهر الکترونیکی در راستای تحقق دولت الکترونیکی
9- بهره گیری از تکنو لوژیهای نو مانند GIS & GPRS مبتنی بر فناوری اطلاعات وارتباطات حركت به سمت مديريت واحد شهري
امید است با کاربردی نمودن این صنعت در مدیریت شهری وسایر سازمانها ونهادهای مرتبط و اجرای صحیح سیاستها وبرنامه ها و استفاده بهینه از سایرمنابع واز همه مهمتر شفاف سازی وجلب مشارکت شهروندان خوب این دوشهر در مسیر توسعه قرارگرفته و در آینده نه جندان دور شاهد تغییرات در کالبد شهری وارتقاء شاخص های توسعه باشیم .
حسن عزیزی